Voor wie denkt het leven op onze planeet te begrijpen, even een terugblik. De Biesbosch was de graanschuur, zeggen ze, van het oude Nederland. Tot 1421 toen de vloed uit zee daverde en talloze menschen de dood injoeg. Zelfs Altena lag aan zee. De Oude Zeedijk in Dussen herinnert aan die gruwelen. De overlevenden gingen een paar eeuwen later inpolderen en scheepjes bouwen. Hele families Werkendammers voorop. Van Oord, Hakkers, Hoogendoorn. Nijvere arbeiders zijn het daar, altijd. Ik worstel en kom boven. Of een andere enerverende bijbeltekst.
Maar ja, de monniken van de drooglegging hadden het tij natuurlijk een keer tegen. Het grote gevaar kwam in 1953 onverwacht uit zee. Een zuidwesterstorm blies de halve Noordzee naar Zeeland en Brabant. De watersnood met vele doden. Studenten bedachten de Oosterscheldekering. Nooit meer oorlog. Nooit meer water. Het muggenmoeras werd een gigalandbouwakker, nee brandnetelbos, zo sprak burgemeester Dorland als een dominee en het klonk onheilspellend. Het leven is een mysterie, zei mijn huisarts kalmerend. De natuur blijft de baas. Helder.
De Werkendamse boeren kwamen uit hun schuilkelders. Bieten, aardappels en graan vlogen de grond uit. Geholpen door de gifspuit en de pfas. Pas in 2026 gebeurde er iets verstandigs met de vruchtbare grond. Grond hetzij van zee, zeeklei, hetzij van de grote rivieren, rivierklei. Dankzij twee mannen en dik vier vrouwen, lekker van hier. Korte keten. Ze lullen niet langs elkaar heen. De uitvinders heten Henk Schouten, dè Schouten, en bioboeren Willem & Jan Groenenberg. Wilskrachtig, woedend, op zoek naar een zuivere hap uit Altena. Kom jij uit Altena? Nooit van gehoord. De Biesbosch, ahhhh, zeker wel… Marianne Sijberden trekt de kar met variaties uit de Biesboschlinie. Broodjes en spelen voor De Schans, Altena College en Willem van Oranje College. Eindelijk slaan vrouwen de hand aan de ploeg. Eindelijk. Waar is het misgegaan?
Het Broodje Biesbosch (dankzij gemakswinkel De Spar Andel) met tempeh (traditioneel van sojabonen dankzij bioboer Groenenberg) kwam eraan. Gefermenteerde sojabonen zijn een stokoude Indonesische klassieker. Goed voor de darmen en de energie, zeggen ze daar. Broodje Biesbosch, een gouden vondst…
Een wakkere geest attendeerde mij op het bestaan van Biesboschbier 5% van bierbrouwerij/bierlokaal De Magistraat Almkerk. De familie Verschoor, nazaten van uitvinder Toontje Knal, heeft een gat in de markt gevonden. Bier van Biesboschkruiden, eerbetoon aan het nationale park, doolhof van riviertjes, wilgen, dotters en bijnadrinkwater…
Pak de fiets en de kaart en volg de Melkweg van Altena. Nog zo’n route. Onderweg genoeg koeien met melk. Niemand komt om van de dorst/honger. De Biesboschlinie heeft alles weg van een proeverij.
Wat let ons jaarlijks een Oogstfeest in de Biesbosch naast het Biesboschmuseum op touw te zetten? Met bier en gemaksvoer… Doel een sterke hapklare regionale voedselverwerking.
Oh ja, Ruimte voor de Rivier 2.0 komt eraan. En een extra hoogspanningslijn. De Biesbosch speeltuin voor volwassenen. Mijn volgende column.
www.biesboschlinie.com